tuanhungphat1
Thành Viên
Trong nhà máy sản xuất, khí nén thường được dẫn từ máy nén khí đến nhiều thiết bị sử dụng thông qua mạng lưới đường ống. Để thuận tiện khi kiểm tra hoặc sửa chữa từng khu vực, hệ thống cần bố trí những vị trí đóng ngắt phù hợp. Van bi tay gạt là một lựa chọn có thể sử dụng cho nhiệm vụ này, nhưng cần chú ý đến áp suất khí và nguy cơ năng lượng còn tích trữ sau khi khóa van.
Vai trò của van bi tay gạt trong đường ống khí nén
Van bi tay gạt có cơ cấu đóng mở bằng viên bi xoay, cho phép người vận hành thay đổi trạng thái đường lưu thông của khí. Đối với loại hai ngã thông dụng, tay gạt thường chuyển giữa vị trí mở và đóng bằng hành trình một phần tư vòng.Trong hệ thống khí nén, van có thể được bố trí tại nhánh cấp khí đến thiết bị, cụm phân phối hoặc khu vực cần cô lập khi bảo trì. Việc phân chia mạng lưới thành các nhánh giúp người quản lý kiểm soát phạm vi cấp khí theo nhu cầu sản xuất.
Tuy nhiên, khí nén khác nước ở khả năng tích trữ năng lượng. Khi van đóng, đoạn đường ống phía sau vẫn có thể giữ áp suất nếu không được xả qua cơ cấu thích hợp.
Do đó, van khóa thông thường chỉ thực hiện nhiệm vụ chặn dòng khí, không mặc nhiên bảo đảm hệ thống phía sau đã được xả áp an toàn.
Khi lựa chọn thiết bị, cần kiểm tra khả năng sử dụng với khí nén, cấp áp suất, kiểu kết nối và yêu cầu an toàn của hệ thống.
Các tiêu chí lựa chọn van cho hệ thống khí nén
Một chiếc van dùng cho khí nén cần đáp ứng điều kiện áp suất và khả năng làm kín phù hợp với môi chất khí. Ngoài thân van, những bộ phận như seat và packing trục cũng phải được kiểm tra theo catalogue.Đồng thời, người thiết kế phải xác định chức năng của van là đóng ngắt thông thường hay phục vụ cô lập an toàn trước khi bảo trì. Hai nhiệm vụ này có thể yêu cầu cấu hình thiết bị và quy trình khác nhau.
Kiểm tra áp suất và bộ phận làm kín
Trước khi lựa chọn, cần xác định áp suất vận hành bình thường và áp suất lớn nhất có thể xuất hiện trong hệ thống khí nén. Sau đó, đối chiếu với giới hạn kỹ thuật được công bố cho model cụ thể.Khả năng làm kín cũng là yếu tố quan trọng vì khí có thể rò qua những khe hở nhỏ. Bộ phận seat và packing phải tương thích với khí nén và điều kiện sử dụng.
Ngoài ra, cần xác định kiểu kết nối phù hợp với đường ống. Các đầu ren hoặc mặt bích phải đáp ứng tiêu chuẩn tương ứng, không nên ghép nối chỉ dựa vào kích thước danh nghĩa.
Xả áp và bảo đảm an toàn khi bảo trì
Khi cần sửa chữa thiết bị sử dụng khí nén, việc đóng van cấp khí là bước cô lập nguồn nhưng chưa bảo đảm áp suất phía sau đã được loại bỏ.Đường ống, bình tích khí hoặc cơ cấu chấp hành vẫn có thể chứa năng lượng còn lại. Vì vậy, hệ thống cần phương án xả áp và kiểm tra trạng thái an toàn phù hợp.
Một số thiết kế van chuyên dụng có chức năng xả khí phía sau khi đóng, nhưng không phải van bi tay gạt thông thường đều có đặc điểm này.
Người vận hành phải tuân thủ quy trình cô lập năng lượng của công trình trước khi tháo ống hoặc bảo trì thiết bị.
Những lưu ý trong quá trình sử dụng
Tại các khu vực sản xuất, van khí nén nên được bố trí ở vị trí dễ nhận biết và thuận tiện cho người có trách nhiệm thao tác. Nếu van có nguy cơ bị đóng mở ngoài ý muốn, cần xem xét cơ cấu khóa hoặc biện pháp quản lý phù hợp.Trong quá trình sử dụng, nên kiểm tra tình trạng rò rỉ tại kết nối, trục và thân van. Không nên dùng tay hoặc phương pháp không an toàn để tìm vị trí khí rò, đặc biệt tại những hệ thống áp suất cao.
Nếu tay gạt trở nên nặng bất thường, phải xác định nguyên nhân thay vì dùng dụng cụ kéo dài để cưỡng bức thao tác.
Ngoài ra, khi hệ thống sử dụng khí có lẫn dầu hoặc hơi ẩm, cần kiểm tra khả năng tương thích của vật liệu làm kín với điều kiện thực tế. Không nên mặc định mọi model sử dụng được cho khí sạch đều phù hợp với mọi loại khí công nghiệp.
Việc kiểm tra và bảo trì cần được thực hiện theo lịch của hệ thống và hướng dẫn nhà sản xuất.