Cấu tạo van xả khí tự động gồm những gì?

[tuanhungphat1]

Trong các hệ thống cấp thoát nước, xử lý nước và đường ống công nghiệp, không khí có thể xâm nhập hoặc hình thành trong quá trình vận hành. Khi tích tụ tại những vị trí cao, lượng khí này có thể làm giảm tiết diện dòng chảy, gây dao động áp suất và ảnh hưởng đến hiệu suất của hệ thống. Vì vậy, van xả khí tự động được sử dụng để giải phóng lượng khí dư thừa mà không cần thao tác thủ công thường xuyên.

Để hiểu thiết bị hoạt động như thế nào, trước hết cần tìm hiểu cấu tạo van xả khí tự động và chức năng của từng bộ phận bên trong.

1. Thân van – Bộ phận bao bọc và chịu áp lực​

Thân van là phần vỏ chính, tạo thành khoang chứa các chi tiết vận hành bên trong. Bộ phận này thường được chế tạo từ gang, gang cầu, đồng, inox hoặc một số vật liệu phù hợp với môi trường sử dụng.

Thân van có nhiệm vụ kết nối với đường ống, chịu áp lực làm việc và bảo vệ phao cùng cơ cấu đóng mở. Tùy thiết kế, đầu kết nối có thể là dạng ren hoặc mặt bích. Khi lựa chọn, cần kiểm tra vật liệu thân, kích thước DN, tiêu chuẩn kết nối và áp suất danh định để bảo đảm tương thích với hệ thống.

2. Nắp van – Vị trí bố trí cửa thoát khí​

Nắp van thường được lắp phía trên thân bằng bulong hoặc kết nối ren. Đây là bộ phận che kín khoang van, đồng thời bố trí cửa thoát khí để không khí bên trong được giải phóng ra môi trường.

Kết cấu nắp cần bảo đảm độ kín tại vị trí ghép nối và có khả năng chịu được điều kiện áp suất làm việc. Một số thiết kế còn có chụp bảo vệ hoặc chi tiết hỗ trợ hạn chế bụi bẩn xâm nhập vào cửa xả.

3. Phao van – Chi tiết điều khiển hoạt động​

Phao là bộ phận quan trọng trong cấu tạo van xả khí tự động dạng phao. Phao thường có dạng hình cầu hoặc hình trụ rỗng, được chế tạo từ inox hoặc vật liệu polymer kỹ thuật.

Nguyên lý của phao dựa trên lực nổi của chất lỏng. Khi khoang van chứa đầy nước, phao được nâng lên. Khi khí tích tụ và chiếm chỗ trong khoang, mực nước giảm xuống khiến phao hạ theo. Chuyển động này tác động đến cơ cấu đóng mở để điều khiển cửa xả khí.

Phao cần có độ kín, độ bền và khối lượng phù hợp. Nếu phao bị thủng, biến dạng hoặc kẹt do cặn bẩn, van có thể đóng mở không chính xác.

4. Cần phao và cơ cấu liên kết​

Ở nhiều mẫu van, phao không trực tiếp tiếp xúc với nút làm kín mà được kết nối thông qua cần phao, đòn bẩy hoặc trục dẫn hướng. Bộ phận này truyền chuyển động từ phao đến cơ cấu đóng mở.

Với thiết kế sử dụng đòn bẩy, chuyển động nhỏ của phao có thể tạo ra lực tác động cần thiết để nhấc nút bịt khỏi vị trí làm kín. Cấu trúc cụ thể phụ thuộc vào kích thước cửa xả, áp suất làm việc và thiết kế của nhà sản xuất.

5. Cửa xả khí và bộ phận làm kín​

Cửa xả khí là đường dẫn trực tiếp đưa không khí từ khoang van ra ngoài. Kích thước cửa xả được thiết kế theo chức năng của từng dòng van. Đối với van xả khí tự động loại lỗ nhỏ, cửa xả thường phục vụ việc giải phóng những túi khí tích tụ trong quá trình hệ thống đang chịu áp.

Nút bịt, đệm làm kín hoặc seat có nhiệm vụ đóng kín cửa xả khi nước dâng lên. Vật liệu làm kín cần phù hợp với nhiệt độ, áp suất và tính chất lưu chất. Nếu bề mặt làm kín bị mòn hoặc bám cặn, hiện tượng rò nước có thể xuất hiện.

6. Gioăng và các chi tiết phụ trợ​

Gioăng được bố trí tại những vị trí ghép nối giữa thân, nắp và các chi tiết liên quan. Bộ phận này giúp hạn chế rò rỉ lưu chất ra bên ngoài. Một số sản phẩm có thêm lưới lọc, nắp chụp, cổng kiểm tra hoặc phụ kiện xả cặn tùy mục đích sử dụng.

Không phải mẫu van nào cũng có đầy đủ các chi tiết giống nhau. Do đó, khi xem bản vẽ kỹ thuật cần căn cứ vào cấu tạo thực tế của model thay vì áp dụng một sơ đồ chung cho mọi sản phẩm.

7. Vì sao cần hiểu rõ cấu tạo trước khi lựa chọn?​

Nắm được cấu tạo van xả khí tự động giúp người sử dụng dễ dàng đánh giá chất lượng, xác định nguyên nhân sự cố và lựa chọn thiết bị phù hợp. Chẳng hạn, hệ thống có nhiều cặn cần quan tâm đến khả năng vệ sinh; môi trường có tính ăn mòn cần chú ý vật liệu thân và phao; còn hệ thống áp suất cao phải kiểm tra giới hạn làm việc và khả năng làm kín.

Ngoài cấu tạo, cần xác định van được thiết kế để xả khí tích tụ khi đường ống đang có áp hay để xả và nạp lượng khí lớn trong quá trình nạp, tháo nước. Đây là những chức năng khác nhau, không nên đánh đồng.

Kết luận​

Mỗi bộ phận trong van xả khí tự động đều đảm nhiệm một vai trò riêng, từ chịu áp lực, dẫn khí đến điều khiển đóng mở và làm kín. Việc hiểu rõ các chi tiết này là cơ sở để lựa chọn, lắp đặt và bảo dưỡng thiết bị hiệu quả.

Tuấn Hưng Phát là đơn vị phân phối các dòng van công nghiệp và thiết bị đường ống với sản phẩm chính hãng, chất lượng, đa dạng chủng loại và chế độ bảo hành dài hạn. Khách hàng có thể liên hệ để được tư vấn lựa chọn thiết bị phù hợp với thông số và điều kiện vận hành thực tế.