AI Art là gì? Định nghĩa và bản chất

[adtechvn]

Trong vài năm trở lại đây, thế giới nghệ thuật đã rung chuyển bởi sự xuất hiện của những bức tranh tuyệt đẹp nhưng không được vẽ bằng cọ hay màu nước, mà bằng những dòng lệnh (prompts). Đó chính là AI Art. Vậy cụ thể AI Art là gì? Nó là một công cụ hỗ trợ sáng tạo hay là dấu chấm hết cho nghệ thuật truyền thống? Hãy cùng khám phá chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. AI Art là gì? Định nghĩa và bản chất​

AI Art (Nghệ thuật trí tuệ nhân tạo) là bất kỳ hình thức nghệ thuật nào được tạo ra với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo. Thay vì sử dụng kỹ năng hội họa thủ công, người dùng tương tác với các thuật toán học máy (Machine Learning) để tạo ra hình ảnh, video hoặc mô hình 3D.

Về bản chất, AI Art không tự "nghĩ" ra hình ảnh. Nó được huấn luyện trên hàng tỷ tác phẩm nghệ thuật có sẵn của con người. Thông qua quá trình này, AI học được phong cách, bố cục, cách phối màu và các khái niệm trừu tượng để tạo ra những tác phẩm mới dựa trên yêu cầu của người dùng.

2. Cách thức hoạt động của AI Art: Từ Prompt đến tác phẩm​

Để tạo ra một bức tranh AI, công nghệ đứng sau thường sử dụng hai mô hình chính:

• Generative Adversarial Networks (GANs): Gồm hai mạng lưới đối kháng nhau (một mạng tạo ảnh và một mạng kiểm định). Chúng làm việc cùng nhau cho đến khi tạo ra hình ảnh giống thật nhất.
• Diffusion Models (Mô hình khuếch tán): Đây là công nghệ đứng sau các "ông lớn" như Midjourney hay DALL-E. AI bắt đầu từ một khung hình nhiễu hạt (noise) và dần dần tinh lọc các hạt đó thành một hình ảnh rõ nét dựa trên mô tả văn bản.

Quy trình cơ bản: Người dùng nhập một đoạn văn bản (gọi là Prompt) -> AI phân tích từ khóa -> AI đối chiếu dữ liệu đã học -> Xuất bản hình ảnh.

3. Các công cụ tạo AI Art phổ biến nhất hiện nay​

Nếu bạn muốn bắt đầu trải nghiệm AI Art, dưới đây là những cái tên không thể bỏ qua:

1. Midjourney: Nổi tiếng với khả năng tạo ra những bức ảnh có tính nghệ thuật cực cao, chi tiết và ánh sáng điện ảnh.
2. DALL-E 3 (OpenAI): Tích hợp sâu với ChatGPT, cực kỳ thông minh trong việc hiểu các câu lệnh phức tạp và chèn chữ vào ảnh chính xác.

Stable Diffusion: Một mô hình mã nguồn mở cho phép người dùng cài đặt trên máy tính cá nhân và tùy chỉnh sâu sắc các thông số kỹ thuật.
Adobe Firefly: Công cụ AI của "ông trùm" đồ họa Adobe, tập trung vào tính thương mại và an toàn về bản quyền dữ liệu.

4. Lợi ích của AI Art đối với cộng đồng sáng tạo​

AI Art không chỉ là một trò tiêu khiển, nó mang lại giá trị thực tế khổng lồ:

Phá bỏ rào cản kỹ năng​

Trước đây, để vẽ một bức chân dung sơn dầu, bạn cần nhiều năm luyện tập. Giờ đây, một người có ý tưởng tốt nhưng không biết vẽ vẫn có thể hiện thực hóa trí tưởng tượng của mình thông qua AI.

Tăng tốc độ làm việc (Productivity)​

Trong ngành thiết kế game hay điện ảnh, việc vẽ phác thảo (Concept Art) thường mất vài ngày. Với AI, họa sĩ có thể tạo ra 10-20 phương án khác nhau chỉ trong vài phút để lựa chọn và tinh chỉnh.

Nguồn cảm hứng vô tận​

AI có thể kết hợp những phong cách không tưởng, như "Một thành phố tương lai theo phong cách của Van Gogh". Những sự kết hợp này mở ra những góc nhìn mới mà bộ não con người đôi khi chưa kịp nghĩ tới.

5. Những tranh luận trái chiều: Đạo đức và Bản quyền​

Dù mang lại nhiều lợi ích, AI Art vẫn đang là tâm điểm của những cuộc tranh luận gay gắt.

Vấn đề bản quyền (Copyright)​

Hầu hết các mô hình AI đều được huấn luyện trên dữ liệu quét từ Internet mà không có sự đồng ý của tác giả gốc. Điều này dấy lên câu hỏi: "Ai là chủ sở hữu của bức tranh AI? Người nhập lệnh, công ty AI, hay những họa sĩ có tác phẩm bị AI học lén?"

Nguy cơ thay thế con người​

Nhiều họa sĩ minh họa lo ngại rằng các doanh nghiệp sẽ sử dụng AI thay vì thuê người thật để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng AI chỉ thay thế được những công việc mang tính lặp lại, còn "linh hồn" và thông điệp sâu sắc của tác phẩm vẫn cần đến bàn tay con người.

6. Cách viết Prompt để có bức ảnh AI Art hoàn hảo​

Để trở thành một "Prompt Engineer" (Kỹ sư câu lệnh) giỏi, bạn cần chú ý các thành phần sau trong yêu cầu của mình:

• Chủ thể: Một con mèo, một chiến binh, một thành phố...
• Phong cách nghệ thuật: Cyberpunk, Surrealism (Siêu thực), Impressionism (Ấn tượng)...

• Ánh sáng & Màu sắc: Golden hour (giờ vàng), Neon lights, Pastel colors...
• Góc máy: Wide shot, Close-up, Macro...
• Độ phân giải: 4K, 8K, Unreal Engine 5 render...

7. Tương lai của AI Art trong năm 2026 và xa hơn​

Đến năm 2026, AI Art sẽ không còn dừng lại ở những bức ảnh tĩnh. Chúng ta đang tiến tới kỷ nguyên của:

• AI Video: Tạo ra những đoạn phim ngắn chất lượng điện ảnh từ văn bản.
• AI 3D: Tự động tạo ra các mô hình không gian cho VR/AR và Metaverse.
• Sự cá nhân hóa tuyệt đối: Mỗi người dùng sẽ có một "phong cách AI" riêng biệt, phản ánh đúng cá tính của họ.

Kết luận​

AI Art là một bước tiến tất yếu của công nghệ. Nó không phủ nhận giá trị của nghệ thuật truyền thống mà đóng vai trò như một loại "cọ vẽ kỹ thuật số" mới. Thay vì lo sợ, việc học cách làm chủ AI sẽ giúp bạn mở rộng giới hạn sáng tạo và thích nghi tốt hơn trong kỷ nguyên số.
Tìm hiểu thêm về chủ đề này tại đây: https://aiotvn.com/ai-art-la-gi/